@@بررسی شیوع کم کاری مادرزادی تیروئید و عوامل مرتبط با آن طی سالهای 1395-1385 در استان آذربایجانغربی @@Prevalence of congenital hypothyroidism and its related factors in West Azerbaijan 1385-1395 کم کاری مادرزادی تیروئید، غربالگری نوزادان ،شیوع کم کاری مادرزادی تیروئید از شایعترین بیماریهای غدد درون ریز و از علل مهم و قابل پیشگیری عقب ماندگی ذهنی محسوب میشود و تنها در صورت تشخیص و درمان زودرس و بموقع ،قابل پیشگیری است. نوزادان هیپوتیروئید اکثرا ظاهری طبیعی داشته و علایم بالینی در بدو تولد در آنها کم وغیراختصاصی است و بنابراین در صورتیکه تشخیص فقط براساس علایم بالینی صورت گیرد، نوزاد دچار عوارض جبران ناپذیری همچون عقب ماندگی ذهنی و کری خواهد شد. این مطالعه توصیفی تحلیلی مقطعی اولین پژوهش در ارتباط با اجرای برنامه کشوری غربالگری مادرزادی تیروئید در استان آذربایجانغربی است که با هدف بررسی فراوانی کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان متولد شده در مناطق شهری و روستایی استان آذربایجانغربی که از شهریور ماه 1385 تا شهریور ماه 1395 در طرح غربالگری هیپوتیروئیدی مادرزادی شرکت داده شده اند، انجام خواهد شد تا بتوان از اطلاعات بدست آمده در زمینه کمک به برنامه ریزی برای شناسایی، کنترل و درمان نوزادان مبتلابه CH در اوایل تولد استفاده نمود. کم کاری مادرزادی تیروئید (CH)، یکی از شایعترین بیماریهای غدد درون ریز و یکی از علل اصلی و قابل پیشگیری ناتوانیهای ذهنی و اختلالات رشد جسمی در نوزادان تازه متولد شده می باشد(3-1(. ,و شیوع آن بسته به عوامل متعددی مانند روش غربالگری،جنسیت، وزن هنگام تولد، قومیت ، سن ، ازدواج فامیلی، نوع زایمان و رتبه تولد در خانواده تغییر میکند(4). از هر 2000 تا 4000 تولد زنده در کشورهایی با مصرف ید کافی یک مورد ازین بیماری اتفاق میفتد(6-5). شیوع این بیماری در ایران 1.7 در گیلان، 1 تا 3.4 در کرمان، 1.5 در آذربایجانشرقی، 2.42 در کردستان، 2.24 در قزوین، 3.46 در یزد، 1.2 در تربت حیدریه، 1.8 در خراسان جنوبی، 1.6 در مازندران، 2.7 (سال 2002) و 1.34(سال2009) در اصفهان در هر هزار تولد زنده گزارش شده است(18-7). بیشتر نوزادان مبتلا به هیپوتیروئیدی مادرزادی در هنگام تولد دارای وضعیت طبیعی هستند و هیچ علامتی از بیماری را در خود نشان نمیدهند، این در حالی است که مطالعاتی که در زمینه پیگیری این بیماران انجام گرفته است نشان میدهند که تاخیر در تشخیص و درمان این بیماری ممکن است علاوه بر عوارض عصبی شناخته شده ای مانند عقب ماندگی ذهنی، همتهنگی حرکتی ضعیف، عدم تعادل، انحراف چشم و مشکلات یادگیری، عواقبی مانند الگوی رشد ناقص و کوتاه قدی دائمی را نیز در پی داشته باشد(4-3). از این رو سالهاست که برنامه غربالگری CH در بسیاری از کشورها ، از جمله با هدف تشخیص و درمان هر چه سریعتر این بیماری انجام میگیرد. این برنامه به منظور شناسایی مبتلایان و درمان زودرس آنها با اندازه گیری مقدار هورمون TSH از خون خشک شده پاشنه پای نوزادان روی کاغذ فیلتر و در چند روز اول بعد از تولد انجام میشود(19). هدف اصلی برنامه غربالگری هیپوتیروئیدی نوزادان در واقع ریشه کنی عقب ماندگی ذهنی ناشی ازین اختلال در تمام کشورهایی است که آن را اجرا میکنند(20). این برنامه برای اولین بار در کانادا به اجرا درآمد و در حال حاضر در بسیار یاز کشورهای دنیا از جمله آمریکا، کشورهای اروپای غربی، ژاپن، استرالیا، نیوزیلند و همچنین کشورهای اروپای شرقیپف آسیا و افریقا در حال اجراست(19). در ایران نیز برنامه غربالگری هیپوتیروئیدی نوزادان از سال 1384 در نظام سلامت کشور ادغام شده است(21). اداره ارزیابی تکنولوژی ایالات متحده امریکا اعلام نموده که برنامه غربالگری هیپوتیروئیدی نوزتدان یکی از مهدود برنامه های پزشکی پیشگیری است که نسبت هزینه به منفعت آن مثبت است(22). اما علیرغم مدیریت و موفقیت های برنامه غربالگری کمک اری مادرزادی تیروئید نوزادان، هنوز شکاف هایی در دانش این بیمار یاز جمله شناخت اپیدمیولوژی آن وجود دارد. در برنامه غربالگری کشوری از پاشنه پای تمامی نوزادان ( ترجیحا در روز 5-3 تولد) توسط اتو لانست نوزادان 4 قطره خون تهیه و به کاغذ فیلتر Whatman 903 منتقل میشود. اخذ نمونه در مرکز نمونه گیری در سطح شهرستان انجام میشود. نمونه ها پس از خشک شدن، توسط پست پیشتاز به آزمایشگاه مرجع واقع در مرکز استان منتقل و بصورت متمرکز به روش الیزا از نظر TSH مورد بررسی قرار میگیرد. برای نوزادان 7-3 روزه میزان TSH کمتر از 5mu/L وبرای نوزادان با سن بیش از 8 روز TSH کمتر از 4mu/L طبیعی در نظر گرفته می شود. برای نوزادان نارس، کم وزن، چندقلو،بستری یا دارای سابقه بستری، سابقه دریافت و تعویض خون و سایقه مصرف داروهای خاص مثل دوپامین در هفته دوم تولد، مجددا از پاشنه پا نمونه گیری انجام خواهد شد. نوزادانی که TSH آنها بالاتر از اعداد فوق گزارش شد مشکوک تلقی گردیده و برای تائید تشخیص، از آنها نمونه وریدی در آزمایشگاه منتخب شهرستان اخذ و آزمایشات سرمی شامل T4، TSH، T3RU به روش الیزا انجام می شود. تشخیص نهایی موارد مشکوک برعهده پزشک متخصص اطفال آموزش دیده در هر شهرستان و براساس مجموعه علایم بالینی و نتایج آزمایشگاهی است. کم کاری مادرزادی تیروئید از جمله اختلالهایی است که هزینه غربالگری آن در مقابل هزینه های تشخیص و درمان دیررس آن بسیار پایین است(23). لذا میتوان گفت که برنامه غربالگری کم کاری مادرزادی تیروئید فرصت مناسبی جهت تشخیص و درمان سریعتر این اختلال و در نتیجه، پیشگیری از عوارض ذهنی و جسمی آن فراهم آورده است(24). با توجه به شیوع بالای کم کاری مادرزادی تیروئید در ایران و تفاوت استانهای مختلف ایران از نظر شیوع این بیماری و همچنین عدم انجام مطالعه ای در زمینه شیوع کم کاری مادرزادی تیروئید در استان آذربایجانغربی برآن شدیم تا این مطالعه را با هدف بررسی شیوع کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان زنده متولد شده در استان آذربایجانغربی طی سالهای 1385 لغایت 1395 و بررسی عوامل مرتبط با آن انجام دهیم تا بتوان از اطلاعات بدست آمده در زمینه کمک به برنامه ریزی برای شناسایی، کنترل و درمان نوزادان مبتلا به بیماری CH در اوایل تولد استفاده نمود و در نهایت با انجام اقدامات پیشگیرانه در سطوح مختلف ( اول، دوم و سوم) بتوان از عقب افتادگی ذهنی و سایر عوارض CH پیشگیری بعمل آورد. 14 dr.ranah@yahoo.com 1396-09-51-3004 2017-08-01 2017-08-01 0 اطلاعات پس از ورود به نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. برحسب مورد از میانگین، انحراف معیار، آزمونهی مربع کای دو، t-test استفاده خواهد شد. سطح معنی داری در تمام موارد در آزمونهای دو طرفه 5 درصد در نظر گرفته میشود بررسی شیوع کم کاری مادرزادی تیروئید و عوامل مرتبط با آن طی سالهای 1395-1385 در استان آذربایجانغربی استفاده از اطلاعات بدست آمده از اپیدمیولوژی بیماری در استان جهت کمک به برنامه ریزی برای شناسایی افراد در معرض خطر احتمالی و در نهایت انجام اقدامات پیشگیرانه در سطوح مختلف و اخذ تصمیمات لازم برای انجام مداخلات ضروری برای کنترل بیماری در سطح استان 1. آیا فراوانی کم کاری مادرزادی تیروئید برحسب جنس در استان آذربایجانغربی متفاوت است؟ 2. آیا فراوانی کم کاری مادرزادی تیروئید در شهرستانهای مختلف استان آذربایجانغربی متفاوت است؟ 3. میانگین وزن موقع تولد نوزادان مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در استان چقدر است؟ 4. میانگین سن حاملگی مادران دارای نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در استان چقدر است؟ 5. آیا نسبت فامیلی والدین در نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در استان وجود دارد؟ 6. آیا سابقه بیماری تیروئید مادر در نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در استان وجود دارد؟ 1-Buyukgebiz A.Newborn screening for congenital hypothyroidism. J.Clin Res Pediatr Endocrinology 2013; 5 supp 1: 8-12. 2-Rezaeian S, Poorolajl J, Moghimbegi A, Esmailnasab N.Risk factors of congenital hypothyroidism using propensity score: a matched case-control study. J Res Health Sci2013;13;151-6. 3-Unuvar T, Demir K, Abaci A, Buyukgebiz A, Bober E. The role of initial clinical and fivdings in infants with hypothyropinemia to predict transient or permanent hypothyroidism.JClin Res Pediatr Endocrinol 2013;2013; 5: 170-3. 4-Feizi A, Hashemipour M, Hvsepian S, Amirkhani Z, Kelishadi R, Yazdi M, et al. Growth and specialized Growth Charts of children with Congenital ahayoothyroidism Detected by neonatal screening in Isfahan, Iran.ISRN 2013. 5-Corbetta C, Weber G, Cortinovis F, Calebiro D, Passoni A, Vigone MC, et al. A 7-years experience with low blood TSH cutoff levels for neonatal screeninig reveals an unsuspected frequency of congenital hypothyroidism. Clinical Endocrinology 2009;71:739-45. 6-Macial LM, Kimura ET, Nogueria CR, Mazeto GM, Magalhaes PK, N ascimento ML. Congenital hypothyroidism : recommendation of thyroid Department of Brazilian society of Endocrinology and Metabolism. Arq Bras Endocrinal Metabol 2013; 57:184-92. 7-Eftekhari N, Asadikaram GH, Khaksari M, Salari Z, Ebrahimzadeh M. The prevalence rate of congenital hypothyroidism in kerman, Iran in 2005-2007. Journal of kerman university of medical sciences 2008;15:243-50 [persian]. 8-Hashemipour M,Amini M, Iranpour R, Sadri GH, Javahrti S, et al. Prevalence of congenital hypothyroidism in isfahan,Iran: result of survey on 20000 neonates. Home Res 2004: 62: 79-83. 9-Hashemipour M, Hovspian S, Klishadi R, Iranpour R, Hadian R, Haghighi S, et al. Permanent and transient congenital hypothyroidism in isfshan Iran. J MedScreen 2009;16:11-16. 10-Mohtasham AZ, Mousavi SM, Hosein Zadeh M. Newborn screening for congenital hypothyroidism in Rasht, North of iran, 2007. Early Human Development 2008; 84: S122. 11-Zeinalzadeh AH, Kousha A, Talebi M, Akhtari M. Screening for congenital Hypothyroidism in East Azerbaijan province, IRAN.Journal of kerman university of Medical Sciences2011; 18: 301-8.[persian] 12-Nele S, Ghotbi N. Congenital hypothyroidism screening program in kurdistan, Iran. Payesh 2011; 10:15-20[persian]. 13-Saffari F,Karimzadeh T, Mostafaiee F, Mahram M. Screening of congenital hypothyroidism in qazvin province(2006-2008). The Journal of Qazvin University of Medical Sciences 2009; 12:43-9.[persian] 14-Noori Shdkam M, Jafarizadeh M, Mirzaei M, Motlagh M, Eslami Z, Afkhami M, et al. Prevalence of congenital hypothyroidism and transient increased levels of TSH in Yazd Province. JSSU 2008; 16: 315. [ persian] 15-Masoomi karimi M, Khalafi A, Jafarisani M, Alizadeh H, Hasanzadeh M, Jafarisani A, et al. Screening of Congenital hypothyroidism in the Torbate-E-Heydariyeh in 1390. Journal of Torbst Heydariye University of Medical Sciences 2014; 1: 40-5.[persian] 16-Mohammadi E, Baneshi MR, Nakhaee N. The incidence of congenital hypothyroidism in Areas Covered by Kerman and Jiroft University of Medical sciences, Iran Journal of Health and Development 2012; 1: 47-55. [persian] 17-Namakin K, Sedighi E, Sharifzadeh G, Zardast M. Prevalence of congenital hypothyroidism in South Khorasan province (2006-2010).Journal of Birjand University of Medical Sciences 2012; 19: 191-9. (persian) 18-Akha O, Shabani M, Kowsarian M, Ghafari V, Sajadi Saravi S. Prevalence of congenital Hypothyroidism in Mazandaran Province, Iran,2008. J Mazandaran Univ Med Sci 2011;21:63-70.[persian] 19-Dilli D, Ozbas S, Acican D,Yamak N, Ertek M. Establishment and Development of a National Newborn Screening Programm for Congenital Hypothyroidism in Turkey J Clin Res pediatr Endocrinol 2013; 2(2):73-9. 20-Olivieri A. Hypothyroidism TSGFC. The italian National Register of infants with congenital hypothyroidism: twenty years of survailance and study of congenital hypothyroidism. Iran J Pediatr 2009; 35(2):1-5. 21-Zohreh K, Saneifard H, Amirhakimi G, Karamifar H, Mehrsadat A. Evaluation of congenital Hypothyroidism in Fars Province, Iran Iran J Pediatr 2012; 22(1):107-112. 22-Jones JH, Mackenzie J, Croft GA, Beaton S. Improvement in screening performance and diagnosis of congenital hypothyroidism in Scotland 1979-2003. Arch Dis Child 2006;91: 680-5. 23-Donaldson M, Jonse J. Optimizing Outcome in Congenital hypothyroidism Current opinion on best practice in initial assessment and subsequent management. J Clin Res Pediatr En docrinal 2013;5(1):13-22. 24- Maruo Y, Takahashi H, Soeda I, Nishikura N, Ota Y, et al. Transient congenital hypothyroidism caused by biallelic mutations of the dual oxidase 2 gene in Japanese patients detected by a neonatal screening program.J Clin Endocrinol Metab 2008;93(11):4261-7. 25-Osoli M, Haghdost A,Yarahmadi SH, Frozanfar M, Dini M.Prevalence of Congenital Hypothyroidism in iran. J Iran Epidemiology 2009;5(1):1-8. . 51 1. تعیین فراوانی کم کاری مادرزادی تیروئید برحسب جنس در استان آذربایجانغربی. 2. تعیین فراوانی کم کاری مادرزادی تیروئید در شهرستانهای مختلف استان آذربایجانغربی. 3. تعیین میانگین وزن موقع تولد نوزادان مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در استان. 4. تعیین میانگین سن حاملگی مادران دارای نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در استان. 5. تعیین فراوانی نسبت فامیلی والدین در نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در استان. 6. تعیین فراوانی سابقه بیماری تیروئید مادر در نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در استان. 0 19 0 1 1- در مطالعه هاشمی پور و همکاران در سال 1381در استان اصفهانبر اساس اطلاعات جمع آوری شده طی غربالگری هیپوتیروئیدی مادرزادی در بدو تولد انجام دادند ، از تعداد 20000 نوزاد مورد مطالعه، 54 نوزاد مبتلا به هیپوتیروئیدی تشخیص داده شدند و بدین ترتیب شیوع هیپوتیروئیدی نوزادی 370/1 تولد زنده برآورد شد( 8). 2- در پژوهش اصولی و همکاران در سال 1385 میزان بروز کشوری CH ( دربرگیرنده هردونوع دائمی و گذرا ) برابر 2.2 در 1000 نوزاد است.این میزان بروز بالا بجز در مورد بعضی شهرها در کشور کمابیش یکسان توزیع شده و تغییرات جغرافیایی آن از لحاظ آماری معنی دار نبود(25 ). 3- در پژوهش افتخاری و همکاران (1385-1384) شیوع کم کاری تیروئید در شهر کرمان، از 3000 نوزاد متولد شده 23 نوزاد دارای TSH>20 بودند که بعنوان فراخوان اولیه در نظر گرفته شدند ، این 23 نوزاد 2-1 ماه بعد از تولد مجددا TSH آنها اندازه گیری شد که 3 نفر یعنی 1 در 1000 جمعیت TSH بالای 10 داشتند که بعنوان مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید در نظر گرفته شده و برای درمان معرفی شدند(7). 4- در مطالعه کوثریان و همکاران( 1387) در استان مازندران، که با هدف تعیین شیوع کم کاری تیروئید در میان نوزادان متولد شده از دیماه 1386 تا دیماه 1387 در استان انجام گرفت. از 45218 نوزاد بررسی شده 49 درصد دختر و 51 درصد پسر بودند، 2109 نوزاد( 4.6 درصد) فراخوان شدند( ملاک فراخوان TSH>5mlu/L در نظر گرفته شد ) که ازین تعداد در 73 نوزاد هیپو تیروئیدی تشخیص داده شد. بدین ترتیب شیوع هیپوتیروئیدی نوزادی 1.6 در 1000 تولد زنده در استان مازندران بدست آمد(18). 5- در مطالعه نمکین و همکاران (1391) که جهت بررسی میزان شیوع کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان استان خراسان جنوبی انجام شد، از 38987 نوزاد متولد شده ، 1248 ( 3.21 درصد) نوزاد فراخوان شدند.ازین تعداد شیوع بیماری 1 در 549 تولد زنده بدست آمد. پسران 6 درصد بیش از دختران مبتلا به کم کاری تیروئید بودند. 98.6 درصد از مادران نوزادان هیپوتیروئید مبتلا به بیماری تیروئید نبودند. 50.7 درصد بیماران ساکن شهر بودند(17). 6- در مطالعه زینال زاده و همکاران (1388) ، غربالگری مادرزادی تیروئید در استان آذربایجانشرقی، میزان فراخوان در میان نوزادان مورد مطالعه 2.5 درصد بود. شیوع بیماری در نوزادان دختر وپسر و کل به ترتیب 1 در 588، 1 در 769 و 1 در 666 بدست آمد که از نظر آماری اختلاف معنی داری نبود. در 76 درصد نوزادان زمان انجام نمونه گیری در روز 5-3 تولد و در 89 درصد آنها زمان اعلام نتیجه آزمایش در کمتر از 13 روز بود(11). در تهیه فرم مربوط ملاحظات اخلاقی در نظر گرفته شده و اطلاعات کاملا محرمانه بوده و نام افراد در این مطالعه ناشناخته باقی خواهد ماند. کدهای اخلاقی رعایت شده در پژوهشهای علوم پزشکی نیز رعایت شده است 0 rezayatname.doc 0 1 0 1 0 1 0 -1 0 0 0 0 0 1 8500000 0 0 1 0 2017-08-01 0 1 1 1 -1 1 1 2 1 2017-08-01 0 0 0 1 1 -1 0 3 5 7 4